SA miaging artikulo, gi-feature nato ang winning strategies sa magtiayong Edwin ug Gina Veneracion sa pagpadagan sa ilang negosyo sa orkids sa San Rafael, Bulacan. Tungod sa kakulang sa espasyo, wala maapil kon giunsa nila sa pag-amuma ang ilang mga tanom, ilabi na ang ilang mga teknik aron ang ilang mga tanom magmahimsog ug magpamuwak. Ug karon ania…

Sa dihang ang mga Veneracion nagsugod sa ilang orchid nursery niadtong 1998, si Edwin dili na bag-o sa orchid business. Gradwado sa Forestry gikan sa UP Los Baños (ika-9 sa 1984 board exam), mitabang na siya sa iyang ugangang lalaki, ang kanhi Bonifacio Isidro, sa pagdumala sa dakong orchid farm. Mitabang usab siya sa pag-ugmad sa 272 ka ektarya nga konsesyon nga gitamnan og kawayan ug ubang lasangnong kahoy, ug nagdumala usab sa cattle fattening business.

Hangtod ning panahona, mitabang siya sa pagdumala sa plantasyon sa kawayan ug kahoy kun forest trees apan gitug-an niya nga ang orchid business mas dali nga dumalahon ug mas labing mokita. Gani, gibuhian na man nila ang cattle fattening project pipila ka tuig na ang minglabay tungod kay hinay ang kita.

Sa pagpatubo og orkids, labing mahinungdanon ang presensiya sa tag-iya diha sa iyang farm, sa pagsubang sa Adlaw hangtod na sa pagsalop niini. Gani, si Edwin igahin gyod niya ang iyang mga adlaw sa pagsusi sa mga orkid aron maseguro nga maatiman dayon ang mga problema kon ugaling duna may motumaw. Pananglitan, dili ang tanang liboan ka nanagtubo nga mga orkid susama ang pagtubo. Dunay paspas motubo kaysa uban. Niining bahina, ang mga tanom sa samang gidak-on ipahimutang pareho sa usa ka seksiyon. Niining paagiha, mahatagag kahigayonan ang mga gagmay nga makatubog maayo ug makaapas sa paspas motubo nga mga orkid.

Ang mga tanom nga gipatubo ilawom sa net bisbisan matag adlaw. Ang pagpamisbis hayahay kaayo kay gipahigayon man lang kini pinaagi sa overhead system nga gisagop nila gikan sa Israel. Ug dili sad problema ang tubig kay abunda ang tinubdan sa tubig sa San Rafael.

Ang gitagaan og espesyal nga atensiyon ni Edwin mao ang paghatag sa hustong nutrina ug hormones sugod gayod sa sinugdanan. Gipasabot niya nga ang bag-ong miabot nga mga semilya na-stress tungod kay wala bisbisi sulod sa usa ka semana aron malikayan ang pagkadugta samtang gibiyahe. Mao nga ang mga semilya kinahanglang ipamutang sa kaang sulod sa tulo ka adlaw gikan sa pag-abot. Ang 20 ka tawo makapahiluna sa kaang og 30,000 ka semilya sulod sa tulo ka adlaw.

Sulod sa duha ka semana, dili abonohan ang mga tanom. Esprehan ra kini og hormone matag duha ka adlaw. Sa ikatulo nga semana, ang mga semilya abonohan sa solusyon nga naglangkob sa Peters 30-10-10, Peters STEM (soluble trace elements mix) plus hormone (Superthrive). Ang solusyon gilangkob sa 400 ka gramo sa Peters 30-10-10, 200 ka gramo sa STEM, ug 50 ml sa hormone matag 200 ka litro nga tubig (usa ka dram). Ang mga tanom esprehan ning maong solusyon kausa sa usa ka semana hangtod nga motangkod sa lima ka buwan gikan sa pagpahiluna niini sa kaang.

Human sa lima ka buwan, ang duha ka managlahing pormulasyon i-alternate sa pagbutang matag semana. Ang unang solusyon mao ang Peters 20-20-20, Peters STEM plus hormone. Sa matag 200 ka litro nga tubig, 400 ka gramo sa Peters 20-20-20, 200 ka gramo sa STEM ug 50 ml sa hormone ang isagol sa 200 ka litro nga tubig.

Ang lain nga solusyon gilangkob sa 400 ka gramo sa Peters 10-52-10, 200 ka gramo sa STEM, plus 50 ml sa hormone, nga gisagol sa 200 ka litro nga tubig. Gipasabot ni Edwin nga ang gibatonang taas nga phosphorus ning maong pormulasyon magpadali sa pagpamuwak. Ang pormulasyon gitawag usab og bloom booster.

Kon ang flower spike magsugod na sa paggataw, duha ka pormulasyon ang i-apply usab nga i-alternate matag semana. Ang unang pormulasyon naglangkob sa 400 ka gramo sa Peters 20-20-20, 200 ka gramo sa STEM ug 50 ml hormone matag 200 ka litro nga tubig.
Ang laing pormulasyon nagbaton og taas nga potassium. Kini gilangkob sa 400 ka gramo sa Peters 15-15-30, 200 ka gramo sa STEM ug 50 ml sa hormone. Gipatin-aw ni Edwin nga ang gibatonan niining taas nga potassium magpalig-on sa flower stems ug magpadugang sa bulok sa mga buwak.

Usab, kon ang mga tanom tulo ngadto sa upat na ka buwan, ang pignit sa Osmocote slow release fertilizer ipahimutang sa matag kaang. Ang gamayng bahin sa bunot nga gigamit isip medyum buhoan aron kapahimutangan sa slow release fertilizer. Kausa lang kini ipahimutang kay ang abono molungtad og tulo ngadto sa upat ka buwan.

Gipahimug-atan ni Edwin ang kahinungdanon sa regular nga pagpakaon sa mga orkid sa haom nga mga pormulasyon sa abono. Kanunay kitang makabati og reklamo sa mga pumapalit nga moingon nga ang orkids nga ilang napalit nindot kaayo ug himuwakon sa panahon nga kini ilang gipalit. Apan human niana, ang mga tanom nawad-an sa iyang mga dahon ug wala na kini mamuwak. Ang kasagarang hinungdan niini mao ang dili regular nga paghatag sa mga tanom sa gikinahanglan nilang nutrina.

Dunay daghang brand sa abono sa merkado, apil na ang organikong mga pormulasyon. Ang mga orchid grower kanunay nga makapili sa unsay ilang gusto. Ang labing mahinungdanon niini mao ang paghatag sa husto nga pormulasyon alang sa managlahing hugna sa pagtubo sa mga tanom. Aron magmalamposon sa pagpananom og orkids, mahimong sagopon nato ang pormulasyon nga giaplay sa mga Veneracion.

ANG negosyo sa orkids sama usab sa ubang mga negosyo. Dunay nagmalamposon, duna say wala. Duna kitay nailhan, labing menos tulo ka tawo, kinsa labing ilado sa pagnegosyo og orkids apan mihunong sa pagnegosyo tungod sa daghang mga rason. Apan duna say nagmalamposong mga proyekto sa orkids nga milambo ug padayong milipang pinaagi sa pagsagop sa creative business strategies.

Usa sa maong orchid project ang Golden Bloom nga gitukod nila ni Edwin Veneracion ug sa asawa niini nga si Gina didto sa Barangay Maguinao, San Rafael, Bulacan niadtong 1998. Nagsugod sila sa ilang proyekto nga duna lay 3,000 ka dendrobium seedlings ug tulo ka empleyado. Karon, duna na silay sobra sa 600,000 ka dendrobium plants ug kubos nga gidaghanon sa vandas, cattleyas ug oncidiums. Ang orihinal nga mga empleyado mingdaghan ngadto sa 50 ug ang luna nga giokupar midako ngadto sa lima ka ektarya. Ang negosyo usa ka highly profitable operation.

Gibutyag ni Edwin nga sugod gyod sa sinugdanan mikita na ang negosyo. Sayon ra nilang nabaligya ang 3,000 ka orkids nga ilang gipatubo hangtod sa pagpamuwak niini nga nahalin sa tag-P40 matag usa. Gibubo nilag balik sa negosyo ang ilang kita aron kini modako, hangtod nga nakapalit sila og duha ka ektarya sa kasikbit nilang luna, ug laing usa ka ektarya duol sa highway nga dili layo sa una nilang luna.

Dunay pipila ka matang sa orkids apan gipili nila ang dendrobiums isip nag-unang produkto tungod sa daghang mga rason. Una, ang dendrobiums mao ang orkids alang sa masa. Kini ang nag-unang orkids alang sa cut flower production. Dali usab kining modako nga moabot sa pagpamuwak kaysa ubang mga matang sa orkids. Pananglitan, human sa 10 ka buwan gikan sa pagluyong sa upat ka pulgadang semilya nga ilang giangkat gikan sa Thailand, mamuwak na ang mga tanom og andam nang ibaligya. Sa laing bahin, ang vandas mogugol og dobleng panahon sa pagpabuwak ug labing taas nga panahon alang sa cattleyas. Sa sama usab nga paagi, nagpatubo sila og vandas, cattleyas ug oncidiums.

Ang mga Veneracion mingsagop sa mga estratehiya nga nagpahimong yano sa ilang operasyon ug dili hasol. Aron mahimong sayon ang ilang pagpamaligya, gikinahanglan lang nilang magprodyus og himsog ug himuwakon nga orkids nga ibaligya nila sa kubos nga presyo tandi sa dagko nilang kakompetensiya. Niining paagiha, ang dagkong mga tigpamalit kanunayng mobalik nila aron mopalit og orkids.

Epektibo kaayo ang estratehiya. Ang ilang flowering orchids sa Size 4 nga kaang nga dunay 4-5 stems nga flower spikes gibaligya sa tag-P50 ngadto na sa P60 matag kaang. Pipila lang niini ang gibaligya sa tag-P70. Kini ang pipila sa bag-ong mga barayti. Isip pamatuod nga ang ilang estratehiya epektibo, dunay labing menos 100 ka regular buyers nga magpalitan sa ilang mga produkto. Dunay gikan sa General Santos City ug Zamboanga City sa Mindanao ug sa Laoag City ug Tuguegarao City sa North Luzon. Ug wala usab magpaulahi ang gikan sa Metro Manila ug silingang mga lalawigan.

Kadaghanan sa regular nga mga buyer mga biyahedor o nursery and plant shop owners nga nakaamgo nga mokita sila sa pagpamalit ug pagpamaligya og orkids gikan sa mga Veneracion. Si Angelita nga nagabase sa Quezon City, ang usa sa kanunayng mopalit og orkids gikan sa Golden Blooms. Magmaneho siya sa iyang L300 truck nga maoy gigamit niya sa pagdala sa mga suplay sa nagpamulak nga dendrobiums katulo sa usa ka semana. Sa panahon sa among pagbisita (Pebrero 17), si Angelita nagkarga og 400 ka kaang sa orkids. Matod niya nga iya kining ibaligya ngadto sa mga lalawigan ingon man usab sa ilado nga supermarket chain, sa mga plant shop owner ug interior decorators. Duna usab siyay stall sa merkado sa Quezon City diin matag Domingo ibaligya niya ang uban sa iyang mga naangkat.

Ang dako usab nga buyer gikan sa General Santos City regular nga mag-orderan og suplay sa dendrobiums kaduha sa usa ka buwan, nga ang matag shipment dili momenos sa usa ka libo ka kaang. Sa tag-P50 matag kaang, ang balor niini mosobra sa P100,000 matag buwan. Kon ibaligya na, sayon ra kaayong madoble ang bili tandi sa presyo sa pag-angkat sa mga orkids.

Gibutyag usab ni Edwin nga dunay magtiayon nga nanimuyo sa San Rafael kinsa magpalitan sa ilang suplay gamit ang traysikol. Matag pipila ka adlaw silang mopalit sa ilang suplay nga ibaligya nila sa mga tabo sa nagkadaiyang lungsod, pista, agri-fairs ug ubang mga okasyon. Sa pagbanabana ni Edwin, ang magtiayon nakapalit nag sobra sa P1 ka milyon nga dendrobiums gikan sa Golden Blooms sa miaging tuig.

Gitug-an usab ni Edwin ang bahin sa upat ka mag-agaw gikan sa layong lungsod sa Nueva Ecija. Nangabang silag balay sa Baliuag diin sila nag-estar aron mahiduol sa tinubdan sa ilang manggad. Gamit ang usa ka dyip aron kargahan sa ilang mga napalit, ang matag usa sa mag-agaw kasagaran mopalit og 300 ngadto sa 500 ka kaang matag semana. Ibaligya usab nila ang ilang mga orkids ngadto sa nagkadaiyang lungsod nga magsaulog og pista ug ubang mga okasyon. Nangabang usab silag balay sa Laoag City nga nagsilbi nilang distribution point sa Ilocos.

Aron maseguro nga padayong mobalik ang regular nilang mga buyer, ang mga Veneracion kinahanglang makaprodyus og igong suplay sa namuwak nga mga orkids. Ug kana ang rason nganong kinahanglan nilang regular nga mangangkat sa ilang mga semilya gikan sa Bangkok. Mag-angkat silag 30,000 ngadto sa 35,000 matag buwan nga usahay sad sobra pa. Ang four-inch seedlings andam na nga mabaligya pag-abot sa napulo ka buwan o kubos pa.

Miingon si Edwin nga suwerte sila nga nakahigala sa nag-unang orchid breeder gikan sa Bangkok kinsa nagsuplay kanila sa mga semilya. Kon ugaling duna may bag-ong haybrid, si Edwin ang unang prayoridad gikan sa Pilipinas nga mopalit og mga semilya. Ang Bangkok breeder dili mobaligya ngadto sa laing Filipino nurseryman sulod sa usa ka tuig. Niining maong kasabotan, ang mga Veneracion maoy unang makabaligya sa maghimuwak nga orkids sa nasod. Kini usab nakatagad sa lokal nga mga pumapalit kinsa kanunayng nagpangita og bag-ong mga barayti nga ilang mapalit ug ikabaligya.

Ang Bangkok breeder mitabang usab kang Edwin ilabi na sa pagtambag unsaon sa pag-amuma ang mga orkids. Kanunay kining mohatag og mga giya sa pag-atiman sa nagkadaiyang barayti nga ilang maorder, labi na ang mga bag-o. Apil sa bag-o nilang haybrid nga ilang ginaangkat mao ang Nopporn Starbright series. Duna kiniy dili kasarangan nga kombinasyon sa kolor ug porma. Ang uban niini dunay mga buwak nga uamgid sa buwak sa cattleya. Ang uban usab dunay dili kasarangang stripe ug kombinasyon sa kolor.

Ang pag-order sa mga semilya sayon ra kaayo. Ang Bangkok breeder mag-email lang unsa ang available nilang semilya. Ug pinaagi usab sa email o fax, ibungat ni Edwin unsa ang iyang orderon alang nianang bulana. Unya ang broker nay bahala sa pagdawat sa kargamento didto sa airport, pagbayad sa gitakda nga buhisanan, ug paghatod niini ngadto sa San Rafael.

Ingon niini ka way hasol ang operasyon sa negosyo sa orkids. Dili na sila mogawas aron pagbaligya sa ilang naghimuwak nga orkids. Ang mga pumapalit na ang moduol nila.
Hinuon, bisan og giusbawan nila ang populasyon sa orkids, ingon sa dili pa gihapon nila mapuno sa tukmang panahon ang mga order sa naghimuwak nga mga orkids. Kasagaran, ang regular nga mga pumapalit maghulat og pipila ka semana aron makuha ang ilang mga order. Ug kini ang rason nganong ning tuiga, nangangkat silag dili momenos sa 500,000 ka semilya.